Binlerce Yıllık Altınlar Yeniden Troya Topraklarında

Çanakkale’de bulunan Troya Müzesi, Erken Tunç Çağı’na ait ve bilim dünyasında “İşçi Hazineleri” olarak adlandırılan nadide bir eser grubuna ev sahipliği yapıyor. İstanbul Arkeoloji Müzeleri koleksiyonundan seçilen altın takılar, ait oldukları coğrafyada sergilenerek ziyaretçilerin beğenisine sunuldu.

Serginin en dikkat çeken eserleri arasında, Erken Tunç Çağı’na tarihlenen “Sallantılı Takı Parçası (Bir Çift)” yer alıyor. Altından üretilen bu özel eser; üst kısmı kıvrılarak “U” kesitli form verilen altın tel, ön yüzündeki dikey yivli yatay levhalar ve altı adet sallantılı zincirden oluşuyor. Stilize yaprak formlu süslemeler ise dönemin gelişmiş kuyumculuk tekniklerini gözler önüne seriyor.

Söz konusu eserler, Heinrich Schliemann’ın 1873 yılında Troya’da yürüttüğü kazılar sırasında gün yüzüne çıkarılan ve literatürde “Priamos Hazineleri” olarak bilinen buluntularla aynı döneme tarihleniyor. Aynı yıl kazılarda çalışan iki işçi tarafından çalınan bazı eserler, dönemin kolluk kuvvetleri tarafından ele geçirilerek Müze-i Hümayun’a, bugünkü İstanbul Arkeoloji Müzeleri’ne teslim edildi. Bu olay nedeniyle eser grubu, bilimsel literatüre “İşçi Hazineleri” adıyla geçti.

Erken Tunç Çağı’na ait altın takılarda granülasyon, altın varak, bükme, kazıma, ajur ve zincir örme gibi ileri tekniklerin kullanıldığı biliniyor. Koleksiyon; kolye, sarkaçlı küpe, diadem, bilezik, zincir, iğne ve kolye boncuklarından oluşan toplam 20 eseri kapsıyor.

1939 yılında II. Dünya Savaşı’nın yarattığı tehdit nedeniyle, İstanbul’daki müzelerde bulunan eserler hükümet kararıyla Anadolu’ya taşındı. İşçi Hazineleri, savaş sona erene kadar Niğde’de müzeciler ve güvenlik güçlerinin gözetiminde korundu. Bu uygulama, kültür varlıklarının korunması açısından Avrupa’daki en dikkat çekici örneklerden biri olarak kabul ediliyor.

Eserler, 2018 yılında kapılarını açan Troya Müzesi’ne devredilerek uzun bir yolculuğun ardından yeniden Troya topraklarına kavuştu. Bugün Troya Müzesi’nde sergilenen İşçi Hazineleri, binlerce yıllık geçmişiyle ziyaretçilerini tarihin derinliklerine götürüyor.